دريا بيخبرند اين است كه ميتوان اين دريا را از اين بابت خطرناكترين درياها شمرد . تركيدن يك مين هم در ساحل دريا در صبح اين روز و انقلابى كه در دريا برپا مىكند بر اضطراب خاطر ميافزايد با وجود اين فسخ عزيمت نكرده براهنمائى ادارهء نظامى آلمان با يكى از كشتيهاى تجارتى اوكرنى روانه سباستپل ميشويم كه از آنجا با كشتى نظامى آلمان بجانب پوتى رهسپار گرديم پس از رسيدن بسباستپل بيفاصله در كشتى جنگى آلمانى كه پر است از آلات ناريه و بساحل گرجستان ميرود جايگير شده روانه ميشويم مسافتى را كه در اوقات عادى در ظرف چند ساعت بايد پيمود سه شبانه‌روز پيموده در صورتى كه مخاطرهء برخوردن بمين و آتش گرفتن كشتى در پيش نظر در هردقيقه جلوه‌گر و كشتىبانان با نهايت احتياط حركت مينمايند گاهى در وسط دريا مدت طولانى از رفتار افتاده در تجسس راه كم خطرترى ميفتند عجبا در مدت سه شبانه‌روز طى مسافت از سباستپل تا پوتى هيچ كشتى در دريا ديده نشد كه آمدورفت نمايد بالاخره خود را از اين مخاطره در لنگرگاه پوتى نجات يافته ديده با قطارى كه از آنجا بتفليس روانه بوده حركت نموده هشت ساعت فاصله وارد تفليس ميشويم چون اين شهر يكى از مركزهاى بزرگ نظامى روس بوده در مدت جنگ صدمه بسيار ديده و آثارش از در و ديوار كوچه و برزن نمايان است با وجود اين همه زحمت كه بر گرجستان در پايتخت آن وارد شده و با اينكه اكنون چند هزار نفر قشون آلمان در اين شهر و اطراف آن اقامت دارند و تمام اختيارات در دست آلمانهاست باز يك هيجان ملى ديده مىشود كه روزمره در ازدياد است بلى گرجيان در جنگهاى چند ساله روس شركت داشته‌اند ولى هيچوقت روسها اطمينان نداشته‌اند كه آنها را پيش جنگ قرار دهند اين است كه كمتر كشتار داده‌اند و اكنون جوانان جنگ آزموده آنها براى خدمت به وطن خود و تشكيل يك دولت مستقل مهيا هستند خصوصا كه در موقع برهمخوردن سلطنت بزرگ روس و تجزيه شدن مملكت روسها اسلحه و مهمات بسيار در گرجستان گذارده و رفته يا خود تسليم گرجيان نموده‌اند بهرصورت ميتوان گفت گرجستان در جنگ چند ساله منفعتى كه برده است از ضررش بيشتر بوده اكنون هم آلمانها با گرجيان همراهى ميكنند تا بعد روزگار چه طرحى بريزد تا چه درجه موفقيت حاصل